งานเทศบาล อำนาจหน้าที่หรืองานของเทศบาลแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ     อำนาจหน้าที่ บทบาท ตามที่กฎหมายการตามข้อบัญญัติใน พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 ระบุที่มาของอำนาจหน้าที่บทบาทของเทศจัดตั้งเทศบาล และกฎหมายอื่นๆ กำหนดไว้ เป็นหน้าที่ที่ต้องกระทำ       อำนาจหน้าที่ บทบาท ที่เทศบาลมีอำนาจพิจารณากระทำ การแบ่งอำนาจหน้าที่หรืองานของเทศบาลยังแตกต่างกันไปในเทศบาลแต่ละระดับ ดังรายละเอียดต่อไปนี้ หน้าที่ของเทศบาลตำบล    1. หน้าที่ที่เทศบาลตำบลต้องกระทำในเขตเทศบาล มีดังนี้ 1.1 การรักษาความสงบเรียบร้อย ได้แก่การรักษาความสงบเรียบร้อยของ ประชาชน การจัดให้มีเครื่องใช้ดับเพลิง 1.2 การใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์ของท้องถิ่น ได้แก่การจัดให้มีและบำรุงรักษาทางบกทางน้ำ 1.3 การให้บริการแก่ราษฎร ได้แก่ การรักษาความสะอาดถนนหรือทางเดินและที่สาธารณะ รวมทั้งการกำจัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล การป้องกันและระงับโรคติดต่อ การให้ราษฎรได้รับการศึกษาอบรม 1.4 หน้าที่อื่นๆ ตามคำสั่งของกระทรวงมหาดไทย หรือมีกฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของเทศบาล    2. หน้าที่ที่เทศบาลตำบลอาจกระทำได้ตามความจำเป็นหรือมีศักยภาพกระทำได้ เป็นการให้บริการแก่ราษฎรเพิ่มขึ้น เช่น  โรงฆ่าสัตว์  ตลาด  ท่าเทียบเรือ ท่าข้าม  น้ำสะอาดหรือน้ำประปา  สุสาน หรือฌาปนสถาน  ส่งเสริมการประกอบอาชีพของราษฎร   สถานพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้   การไฟฟ้า หรือแสดงสว่างโดยวิธีอื่น  การระบายน้ำ  การเทศพาณิชย์    3. หน้าที่ที่เทศบาลต้องกระทำตามกฎหมายอื่นๆ กำหนดไว้ ได้แก่ พระราชบัญญัติภาษีโรงเรือน และที่ดิน พระราชบัญญัติ.ควบคุมอาคาร พระราชบัญญัติทะเบียนราษฎร พระราชบัญญัติโรคพิษสุนัขบ้า เป็นต้น อำนาจหน้าที่เทศบาลเมือง    1. หน้าที่ เทศบาลเมืองต้องกระทำในเขตเทศบาล มีดังนี้    1. หน้าที่ บังคับให้เทศบาลตำบลต้องกระทำตามหน้าที่ของเทศบาลตำบลดังกล่าวแล้วข้างต้น ซึ่งเทศบาลเมืองต้องยึดถือเป็นหน้าที่ของเทศบาลเมืองด้วย    2. การให้บริการแก้ราษฎรท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ได้แก่ การจัดให้มีน้ำสะอาดหรือการประปา การจัดให้มีโรงฆ่าสัตว์ การจัดให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บ การจัดให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ การจัดให้มีและบำรุงรักษาส้วมสาธารณะ การจัดให้มีและบำรุงรักษาการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น การจัดให้มีการดำเนินกิจการโรงรับจำนำหรือสถานสินเชื่อท้องถิ่น      2. หน้าที่เทศบาลเมือง อาจกระทำได้ตามความจำเป็นหรือมีศักยภาพกระทำได้       2.1 การใช้ที่ดินเพื่อประโยชน์ของท้องถิ่นเพิ่มขึ้นได้แก       2.2 การจัดให้มีและบำรุงรักษาสวนสาธารณะ   เช่น   การจัดให้มีและบำรุงรักษาสวนสัตว์   การจัดให้มีและบำรุงรักษาสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ   การปรับปรุงแหล่งเสื่อมโทรม   การรักษาความสะอาดเรียบร้อยของท้องถิ่น    3. การให้บริการแก่ราษฎรท้องถิ่นเพิ่มขึ้น ได้แก่

1. การจัดให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม    2. การจัดให้มีสุสานและฌาปนสถาน    3. การบำรุงและส่งเสริมการประกอบอาชีพของราษฎร    4. การจัดให้มีและบำรุงสงเคราะห์มารดาและเด็ก    5. การจัดให้มีและบำรุงรักษาโรงพยาบาล    6. การจัดให้มีและบำรุงรักษาการสาธารณูปการ    7. การจัดทำกิจการซึ่งจำเป็นเพื่อสาธารณะสุข    8. การจัดตั้งและบำรุงโรงเรียนอาชีวศึกษา    9. การจัดให้มีและบำรุงรักษาสถานที่สำหรับกีฬาและพลศึกษา    10. จัดให้มีและบำรุงรักษาการเทศพาณิชย

หน้าที่ของเทศบาลนคร

   1. หน้าที่ที่เทศบาลนครต้องกระทำในเขตเทศบาล
       1.1 หน้าที่ที่บังคับให้เทศบาลตำบล และเทศบาลเมืองต้องกระทำ ตามหน้าที่ของเทศบาล ดังกล่าวแล้วข้างต้น เป็นหน้าที่ของเทศบาลนครต้องกระทำ
       1.2 การให้บริการแก่ราษฎรเพิ่มขึ้น ได้แก่ การจัดให้มีและบำรุงการสงเคราะห์แม่และเด็ก และกิจการอื่นๆ ซึ่งจำเป็นเพื่อการสาธารณะสุข
   2. หน้าที่ที่เทศบาลนครง อาจกระทำได้ตามความจำเป็นหรือมีศักยภาพกระทำได้
มีรายการเช่นเดียวกับหน้าที่ที่เทศบาลเมืองอาจกระทำได้ดังกล่าวไว้ข้างต้น)

     นอกจากนี้ยังมีการปรับปรุงหน้าที่เพิ่มเติมของเทศบาลเพื่อสนองตอบต่อการเปลี่ยนแปลงของท้องถิ่น ต่อความจำเป็น ความต้องการของราษฎร  ในกรณีที่โครงการแผนพัฒนาของเทศบาล ต้องเกี่ยวข้องกับท้องที่อื่นๆ ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ต้องติดต่อ ประสานงาน จัดทำนอกอาณาเขตเทศบาลตน ตัวอย่างเช่น เรื่อง ถนน น้ำประปา ไฟฟ้า โทรศัพท์ ฯลฯ เทศบาลสามารถกระทำได้ แต่ต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐมนตรีมหาดไทยเสียก่อน จึงจะดำเนินการได
ในกรณีที่กิจการนั้นต้องร่วมกระทำกับหน่วยงานอื่นๆ หรือกับผู้อื่น เช่นการร่วมลงทุนก่อตั้งบริษัท หรือเข้าถือหุ้นในกิจการร่วมกับเอกชน เทศบาลสามารถกระทำได้ แต่ต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐมนตรีมหาดไทยเสียก่อน จึงจะดำเนินการได้
       ในกรณีที่เทศบาลต้องร่วมมือกับองค์กรอื่นๆอื่นในการดำเนินกิจการ คือการตั้ง สหการ (คือความร่วมมือในการดำเนินงานเพื่อการพัฒนาและให้บริการระหว่างเทศบาลกับองค์กรอื่นๆ หรือบุคคล ที่เกี่ยวข้อง) เทศบาลสามารถกระทำได้ แต่ต้องได้รับการอนุมัติจากรัฐมนตรีมหาดไทยเสียก่อน จึงจะดำเนินการได้