อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๘ ฉ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ ๒๕๓๔ ซึ่งแก้ไข เพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๔๓ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้กรมการปกครอง มีภารกิจเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบรอยและความมั่นคงภายในประเทศ การอำนวยความเป็นธรรม การปกครองท้องที่ การอาสารักษาดินแดน และการทะเบียนเพื่อให้ประชาชนมีความมั่นคง ปลอดภัย ได้รับบริการที่สะดวก รวดเร็ว และให้เกิดความสงบสุขในสังคมอย่างยั่งยืน โดยให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
(๑) เสนอแนะนโยบายและจัดทำแผน มาตรการ ติดตาม และประเมินผลด้านการรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงภายใน
(๒) ดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย สืบสวนสอบสวนคดีอาญา ในหน้าที่พนักงานฝ่ายปกครอง และอำนวยความเป็นธรรมให้แก่ประชาชน
(๓) ดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงภายใน งานการข่าว งานกิจการชายแดน งานควบคุมดูแลชาวเขาและชนกลุ่มน้อย ผู้อพยพและผู้หลบหนีเข้าเมือง งานสัญชาติ และงานกิจการมวลชน
(๔) สนับสนุน ส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตย และการเลือกตั้งทุกระดับ
(๕) ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยกองอาสารักษาดินแดน
(๖) ดำเนินการพัฒนาและบริหารการปกครองท้องที่ในระดับอำเภอ กิ่งอำเภอ ตำบลและหมู่บ้าน ตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะการปกครองท้องที่
(๗) ดำเนินการและพัฒนาระบบงานทะเบียนราษฎร งานบัตรประจำตัวประชาบนและงานทะเบียนอื่น รวมทั้งการบริหารจัดการฐานข้อมูลกลางเพื่อการใช้ประโยชน์ร่วมกันทั้งภาครัฐและภาคเอกชน
(๘) ดำเนินากรพัฒนาบุคลากรในด้านการรักษาความสงลเรียบร้อยและความมั่นคงภายใน
(๙) ดำเนินการสื่อสารเพื่อการบริหารงาน การรักษาความสงบเรียบร้อย และความมั่งคงภายในประเทศ
(๑๐) อำนวยการ และสนับสนุนการปฎิบัติงานตามอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบของนายอำเภอ
(๑๑) )ฏิบัติการอื่นใดตามที่กฏหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรมหรือตามที่กระทวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
 ข้อ ๒ ให้แบ่งส่วนราชการกรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ดังนี้
 ก. ราชการบริหารส่วนกลาง
  (๑) สำนักงานเลขานุการกรม
  (๒) กองการเจ้าหน้าที่
  (๓) กองคลัง
  (๔) กองการสื่อสาร
  (๕) กองวิชาการและแผนงาน
  (๖) วิทยาลับการปกครอง
  (๗) สำนักการสอบสวนและนิติการ
  (๘) สำนักกิจการความมั่นคงภายใน
  (๙) สำนักบริหารการทะเบียน
  (๑๐) สำนักบริหารการปกครองท้องที่
  (๑๑) สำนักอำนวยการกองอาสารักษาดินแดน
ข. ราชการบริหารส่วนภูมิภาค
  (๑) ที่ทำการปกครองจังหวัด
  (๒) ที่ทำการปกครองอำเภอ
  (๓) ที่ทำการปกครองกิ่งอำเภอ
ข้อ ๓ ราชการบริหารส่วนกลาง
  (๑) สำนักงานเลขานุการกรม มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการทั่วไปของกรมและราชการที่มิได้แยกเป็นหน้าที่ของกองหรือส่วนราชาการใดโดยเฉพาะ อำนาจหน้าที่ดังกล่าวให้รวมถึง
  (ก) ปฏิบัติงานสารบรรณของกรม
  (ข) ดำเนินการเกี่ยวกับงานช่วยอำนวยการและงานเลขานุการของกรม
  (ค) ดำเนินการเกี่ยวกับการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ข่าวสารการปฎิบัติงานของกรม
  (ง) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือได้รับมอบหมาย
  (๒) กองการเจ้าหน้าที่ มีอำนาจหน้าที่
  (ก) จัดระบบงานและบริหารงานบุคคลของกรม เว้นแต่การฝึกอบรม
  (ข) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับ มอบหมาย
  (๓) กองคลัง มีอำนาจหน้าที่
  (ก) ดำเนินการเกี่ยวกับการเงิน การบัญชี การบริหารงบประมาณ การพัสดุ อาคารสถานที่ และยานพาหนะของกรม
  (ข) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย
  (๔) กองการสื่อสาร มีอำนาจหน้าที่
  (ก) ดำเนินการเกี่ยวกับการสื่อสารระหว่างจังหวัด อำเภอ กิ่งอำเภอ ตำบลและหมู่บ้าน
  (ข) จัดหา ซ่อมแซมการบำรุงรักษา เครื่องมือ และอุปกรณ์การสื่อสารของกรม
  (ค) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย
  (๕) กองวิชาการและแผนงาน มีอำนาจหน้าที่
  (ก) เสนอแนะนโยบาย และจัดทำแผน มาตรการ ติดตาม และประเมินผลด้านการรักษา ความสวบเรียบร้อยและความมั่นคง
  (ข) พัฒนาระบบ รูปแบบ และวิธีการบริหารการปกครอง การรักษาความสงบเรียบร้อยและความมั่นคงภายใน
  (ค) จัดทำและประสานแผนงานของกรมให้เป็นไปตามนโยบายและแผนแม่บทของกระทรวง รวมทั้งเร่งรัด ติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานตามแผนงานของกรม
  (ง) ดำเนินการเกี่ยวกับการจัดทำงบประมาณของกรม
  (ฉ) ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย